선형동물문(Phylum Nematoda)은 동물계에서 절지동물문 다음으로 많은 종이 알려진 분류군으로, 전 세계적으로 약 25,000여 종이 공식적으로 기재되어 있으며, 실제 종 다양성은 수십만에서 최대 100만 종에 이를 것으로 추정된다. 선형동물(회충, 선충)은 담수, 해수, 토양, 남극에서 해구까지 다양한 환경에 서식하며, 동식물에 기생하는 종도 다수 존재한다.
다음은 선형동물문의 주요 하위 분류 체계와 이에 속하는 생물 목록이다. 분류 기준은 GBIF Checklist dataset 및 최신 계통분류학 연구를 기준으로 하되, 일부 분류군의 계통적 위치는 학자 간 이견이 존재한다.
강(Class) 수준 분류
선형동물문은 전통적으로 다음과 같은 강으로 구분되나, 분자계통학적 연구에 따라 분류 체계가 지속적으로 수정되고 있다.
- 크로마도라강 (Chromadorea) — 논란 있음
- 유침강 (Enoplea) — 논란 있음
- 쌍선충강 (Secernentea)
크로마도라강 (Chromadorea)
크로마도라아강 (Chromadoria)
악소놀라이모이데아상과 (Axonolaimoidea)
- Axonolaimidae
- Bodonematidae
- Comesomatidae
- Coninckiidae
- Diplopeltidae
크로마도로이데아상과 (Chromadoroidea)
- Achromadoridae
- Chromadoridae
- Cyatholaimidae
- Ethmolaimidae
- Neotonchidae
- Selachinematidae
데스모도로이데아상과 (Desmodoroidea)
- Desmodoridae
- Draconematidae
- Epsilonematidae
미크로라이모이데아상과 (Microlaimoidea)
- Aponchiidae
- Microlaimidae
- Monoposthiidae
데스모스콜레코이데아상과 (Desmoscolecoidea)
- Cyartonematidae
- Desmoscolecidae
- † Eophasmidae (멸종)
- Meyliidae
시포놀라이모이데아상과 (Siphonolaimoidea)
- Fusivermidae
- Linhomoeidae
- Siphonolaimidae
몬히스테로이데아상과 (Monhysteroidea)
- Monhysteridae
스파이롤라이모이데아상과 (Sphaerolaimoidea)
- Sphaerolaimidae
- Xyalidae
케라모네마토이데아상과 (Ceramonematoidea)
- Ceramonematidae
- Diplopeltoididae
- Paramicrolaimidae
- Tarvaiidae
- Tubolaimoididae
할립렉토이데아상과 (Haliplectoidea)
- Haliplectidae
카마콜라이모이데아상과 (Camacolaimoidea)
- Camacolaimidae
- Rhadinematidae
렙톨라이모이데아상과 (Leptolaimoidea)
- Aphanolaimidae
- Leptolaimidae
오흐리디오이데아상과 (Ohridioidea)
- Creagrocercidae
- Ohridiidae
플렉토이데아상과 (Plectoidea)
- Chronogastridae
- Metateratocephalidae
- Plectidae
분류 위치 불확실 (Incertae sedis)
- Brevibuccidae
- Chambersiellidae
- Teratocephalidae
미올라이미나아목 (Myolaimina)
- Myolaimidae
랍디티나아목 (Rhabditina)
부네노네마토모르파하목 (Bunonematomorpha)
- Bunonematidae
- Pterygorhabditidae
디플로가스테로모르파하목 (Diplogasteromorpha)
- Cylindrocorporidae
- Cephalobiidae
- Diplogasteridae
- Diplogasteroididae
- Mehdinematidae
- Neodiplogasteridae
- Pseudodiplogasteroididae
- Odontopharyngidae
랍디토모르파하목 (Rhabditomorpha)
- Agfidae
- Carabonematidae
- Mesorhabditidae
- Peloderidae
- Diploscapteridae
- Rhabditidae
- Ancylostomatidae
- Diaphanocephalidae
- Heligmosomidae
- Heterorhabditidae
- Metastrongylidae
- Moleinidae
- Strongylidae
- Trichostrongylidae
스피루리나아목 (Spirurina)
아스카리도모르파하목 (Ascaridomorpha)
- Acanthocheilidae
- Anisakidae (고래회충과)
- Ascarididae (회충과)
- Heterocheilidae
- Raphidascarididae
- Atractidae
- Cosmocercidae
- Kathlaniidae
- Ascaridiidae
- Aspidoderidae
- Heterakidae
- Chitwoodchabaudiidae
- Cucullanidae
- Quimperiidae
- Schneidernematidae
- Seuratidae
- Maupasinidae
- Subuluridae
나토스토마토모르파하목 (Gnathostomatomorpha)
- Gnathostomatidae
드라쿤쿨로이데아상과 (Dracunculoidea)
- Anguillicolidae
- Daniconematidae
- Dracunculidae (용선충과)
- Guyanemidae
- Micropleuridae
- Philometridae
- Skrjabillanidae
옥시우리도모르파하목 (Oxyuridomorpha)
- Heteroxynematidae
- Oxyuridae (요충과)
- Pharyngodonidae
- Hystrignathidae
- Protrelloididae
- Thelastomatidae
- Travassosinematidae
리가네마토모르파하목 (Rhigonematomorpha)
- Camoyidae
- Hethidae
- Ransomnematidae
- Ichthyocephalidae
- Rhigonematidae
스피루로모르파하목 (Spiruromorpha)
- Acuariidae
- Aproctidae
- Desmidocercidae
- Camallanidae
- Diplotriaenidae
- Oswaldofilariidae
- Filariidae
- Onchocercidae (사상충과)
- Cystidicolidae
- Habronematidae
- Hedruridae
- Tetrameridae
- Physalopteridae
- Rictulariidae
- Gongylonematidae
- Hartertiidae
- Spirocercidae
- Spiruridae
- Pneumospiruridae
- Rhabdochonidae
- Thelaziidae
틸렌키나아목 (Tylenchina)
케팔로보모르파하목 (Cephalobomorpha)
- Alirhabditidae
- Bicirronematidae
- Cephalobidae
- Elaphonematidae
- Osstellidae
드릴로네마토모르파하목 (Drilonematomorpha)
- Drilonematidae
- Homungellidae
- Pharyngonematidae
- Ungellidae
파나그롤라이모모르파하목 (Panagrolaimomorpha)
- Panagrolaimidae
- Alloionematidae
- Rhabdiasidae
- Steinernematidae
- Strongyloididae
틸렌코모르파하목 (Tylenchomorpha)
- Aphelenchidae
- Aphelenchoididae
- Criconematidae
- Hemicycliophoridae
- Tylenchulidae
- Myenchidae
- Anguinidae
- Iotonchidae
- Neotylenchidae
- Sphaerulariidae
- Belonolaimidae
- Dolichodoridae
- Hoplolaimidae
- Meloidogynidae (뿌리혹선충과)
- Pratylenchidae
- Tylenchidae
유침강 (Enoplea)
도릴라이미아아강 (Dorylaimia)
디옥토피마티나아목 (Dioctophymatina)
- Dioctophymidae
- Soboliphymatidae
도릴라이미나아목 (Dorylaimina)
- Belondiridae
- Actinolaimidae
- Aporcelaimidae
- Dorylaimidae
- Longidoridae
- Nordiidae
- Qudsianematidae
- Thornenematidae
- Thorniidae
- Aulolaimoididae
- Leptonchidae
- Mydonomidae
- Tylencholaimellidae
- Tylencholaimidae
니골라이미나아목 (Nygolaimina)
- Aetholaimidae
- Nygellidae
- Nygolaimellidae
- Nygolaimidae
- Isolaimiidae
- Marimermithidae
메르미티나아목 (Mermithina)
- Mermithidae
- Tetradonematidae
바티오돈티나아목 (Bathyodontina)
- Bathyodontidae
- Cryptonchidae
- Mononchulidae
모논키나아목 (Mononchina)
- Anatonchidae
- Cobbonchidae
- Iotonchidae
- Mononchidae
- Mylonchulidae
무스피케이나아목 (Muspiceina)
- Muspiceidae
- Robertdollfusiidae
- Anatrichosomatidae
- Capillariidae
- Cystoopsidae
- Trichinellidae (선모충과)
- Trichosomoididae
- Trichuridae (편충과)
에노플리아아강 (Enoplia)
알라이미나아목 (Alaimina)
- Alaimidae
캄피도리나아목 (Campydorina)
- Campydoridae
에노플리나아목 (Enoplina)
- Anoplostomatidae
- Anticomidae
- Enoplidae
- Phanodermatidae
- Thoracostomopsidae
- Andrassyidae
이로니나아목 (Ironina)
- Ironidae
- Leptosomatidae
- Oxystominidae
- Enchelidiidae
- Oncholaimidae
- Thalassogeneridae
트레푸시이나아목 (Trefusiina)
- Lauratonematidae
- Simpliconematidae
- Trefusiidae
- Trischistomatidae
- Xenellidae
트리필로이디나아목 (Tripyloidina)
- Tripyloididae
딥테로포리나아목 (Diphtherophorina)
- Diphtherophoridae
- Trichodoridae
- Bastianiidae
- Odontolaimidae
토브릴리나아목 (Tobrilina)
- Prismatolaimidae
- Pandolaimidae
- Rhabdodemaniidae
- Tobrilidae
- Triodontolaimidae
트리필리나아목 (Tripylina)
- Tripylidae
분류 위치 불확실 (Incertae sedis)
- Benthimermithidae
- Rhaptothyreidae
주요 대표 생물 예시
선형동물문에 속하는 잘 알려진 생물로는 다음과 같은 것들이 있다.
- 회충 (Ascaris lumbricoides) — Ascarididae과, 사람 소장에 기생
- 편충 (Trichuris trichiura) — Trichuridae과, 사람 대장에 기생
- 요충 (Enterobius vermicularis) — Oxyuridae과, 사람 항문 주변에 기생
- 선모충 (Trichinella spiralis) — Trichinellidae과, 근육 조직에 기생
- 사상충 (Wuchereria bancrofti, Brugia malayi 등) — Onchocercidae과, 림프계 기생
- 고래회충 (Anisakis simplex) — Anisakidae과, 해산어류 및 해양포유류 기생
- 용선충 (Dracunculus medinensis) — Dracunculidae과, 피하 조직 기생
- 뿌리혹선충 (Meloidogyne spp.) — Meloidogynidae과, 식물 기생
- 예쁜꼬마선충 (Caenorhabditis elegans) — Rhabditidae과, 자유생활성, 모델 생물로 유명
※ 위 목록은 과(family) 수준까지의 분류를 중심으로 정리한 것이다. 종(species) 수준의 완전한 목록은 GBIF, WoRMS Nemys, ITIS, NCBI Taxonomy 등 공인 데이터베이스를 참조할 것. 선형동물문의 분류 체계는 학자에 따라 일부 차이가 있으며, 분자계통학적 연구 결과에 따라 지속적으로 개정되고 있다.